İnsanlar toplum içindeki yerlerini, geçmişlerini ve kimliklerini tarihsel bir hikâye içinde algılarlar. Yaşamın anlamı ve geçmişin kavranışı, çoğu zaman bu hikâyelerin sınırları içinde biçimlenir.

Bireysel düzeyden toplumsal düzeye geçtiğimizde, ulusların da geçmişi kendilerine mal etmek, tarihi yeniden kurmak ve ortak bir toplum tahayyülü yaratmak amacıyla anlatılar ürettiklerini görürüz. Çıkarları çatışan iki insanın, iki ulusun ya da karşıt
siyasal grupların aynı tarihi birbirinden çok farklı biçimlerde anlattıklarını biliyoruz.

Öyleyse anlatılar neyi anlatırlar? Onlara gücünü, yetkisini veren, başka anlatılar üzerine iktidar kurmasını, başka anlatıların su yüzüne çıkışını engellemesini sağlayan dinamikler nelerdir? Bu soruları yanıtlayabilmek için Cumhuriyet tarihinin iki önemli dönüm noktası yardımcı olabilir. 12 Mart Dönemini anlatan romanların kalıcı bir bellek ve devrimci bir kimlik yaratma konusunda ne denli etkin olduğunu biliyoruz. Tartışılması gereken 12 Eylül romanlarının benzer bir etki yaratamamasının nedenleridir.

A. Ömer Türkeş’in konuk olacağı bu söyleşide, 12 Eylül’ü konu alan romanlardan hareketle edebiyat, toplumsal bellek, kimlik ve siyasal anlatılar arasındaki ilişkiyi konuşacağız.

Ele Alınacak Romanlardan Bazıları
● Vedat Türkali – Mavi Karanlık (1983)
● Orhan Pamuk – Sessiz Ev (1983)
● Bilge Karasu – Gece (1985)
● Kaan Arslanoğlu – Devrimciler (1988)
● Gürsel Korat – Ay Şarkısı (1998)
● Ayşegül Devecioğlu – Kuş Diline Öykünmek (2004)
● İbrahim Yıldırım – Bıçkın ve Orta Halli (2004)

A. Ömer Türkeş Kimdir?

1959 yılında Manisa’da doğdu. Edebiyat hayatına 1982 yılında Yarın dergisinde yayımlanan eleştiri yazılarıyla başladı. 1997’den bu yana çalışmalarını ağırlıklı olarak Türk romanı üzerine yoğunlaştırdı. İnceleme, deneme ve eleştiri türündeki bini aşkın yazısı; Radikal Kitap, Hürriyet Kitap, BirGün Kitap, Yeni Gündem, Milliyet Sanat, Notos Edebiyat, Sabit Fikir, Virgül, Birikim, Toplum ve Bilim, Ayrıntı Dergi ve Virüs Dergi başta olmak üzere çok sayıda dergide yayımlandı.

Türk Romanında Kurtuluş Romanları (2003), Edebiyat Sosyolojisi İncelemeleri (2004),
Taşraya Bakmak (2005), Oğuz Atay’a Armağan (2007), Mehmed Uzun Portresi (2007),
Fethi Naci’ye Armağan (2009), Cumhuriyet’in Mizahı (2023) ve Cumhuriyetin 100.
Yılında Türk Edebiyatı (2023) adlı derleme kitaplara katkıda bulundu.
Modern Türkiye’de Siyasi Düşünceler Ansiklopedisinin “Kemalizm”, “Milliyetçilik”,
“Muhafazakârlık” ve “Sol” ciltlerinde makaleleri yayımlandı. 2008 Frankfurt Kitap
Fuarı için Çağdaş Romancılar ve Genç Kuşak Yazarlar kataloglarını hazırladı.
A. Ömer Türkeş, Ayrıntı Yayınları edebiyat dizilerinin editörlüğünü sürdürüyor.