Hüseyin Cevahir hakkında yakın zamanda yayınlanan bir belgesel, Türkiye’nin 1968 kuşağının önde gelen ancak büyük ölçüde unutulmuş bir ikonuna odaklanarak Türk solunda beklenmedik bir tartışma yarattı. Bu tepki, yalnızca bir bireyin hafızası üzerinde bir anlaşmazlık değil, aynı zamanda 1968’in Türkiye’de nasıl hatırlandığını şekillendiren daha derin bir epistemik sınırı ortaya çıkarıyor. Tartışma, “Türk solu” ile Kürt hareketi arasında 68’den bu yana tarihsel olarak inşa edilmiş kalıcı bir ayrımı örnekliyor: Birincisi evrensel “sınıf siyaseti” izlemekle çerçevelenirken, ikincisi tikelci “kimlik siyaseti” savunmakla suçlanıyor. Bu ikili karşıtlık, Türk solunun evrenselci iddialarının kendi etno-politik konumlanışını gizlediği tarihsel olarak inşa edilmiş bir hafıza rejimini yansıtıyor. Sınıf siyasetini işaretsiz ve evrensel olarak kodlayarak, bu hafıza rejimi içsel sömürge ilişkilerini görünmez kılıyor ve kimin deneyimlerinin meşru politik bilgi olarak sayılacağını belirleyen epistemik ve moral hiyerarşiler üretiyor.
Dönemin tanıklarıyla yaptığımız derinlemesine mülakatlar, ortaya iki farklı hafıza rejiminin oluştuğunu göstermektedir: Türk gençleri 68’i bir anti-emperyalist sınıf mücadelesi olarak hatırlarken, Kürt katılımcıları aynı dönemi dekolonyal bir özneleşme süreci olarak hatırlamaktadır. Bu durum, ideolojik bir ayrımın ötesinde daha derin bir epistemik farklılaşmayı işaret etmektedir. Buradan hareketle, bu konuşma, söz konusu sınıf-kimlik ayrımını tarihselleştirerek tartışmaya açıyor.
Bülent Küçük kimdir?
Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde doçenttir. ODTÜ’de sosyoloji, Berlin’deki Humboldt Üniversitesi’nde sosyal bilimler okumuş ve aynı yerde 2007 yılında doktora tezini tamamlamıştır. Başlıca araştırma ilgi alanları arasında sosyal teori, popüler kültür, toplumsal bellek ve siyaset sosyolojisi bulunmaktadır. Son dönem yayınları şunlardır.
-Beyond rupture and integration: decolonial recognition in the Kurdish struggle, New Perspectives on Turkey, 2025.(Ceren Özselçuk ile birlikte)
-The Forgotten Icon of ‘68 in Turkey: Hüseyin Cevahir. Rethinking Marxism, 2023.
-Fragments of the Emerging Regime in Turkey: Limits of Knowledge, Transgression of Law, and Failed Imaginaries, South Atlantic Quarterly, 2019. (CerenÖzselçuk ile birlikte)
-The Burden of Sisyphus: A Sociological Inventory of the Kurdish Question in Turkey, British Journal of Middle Eastern Studies, 2019


